अध्याय 4 · श्लोक 2

स्पष्टीकरण

भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला या श्लोकात सांगत आहेत की हे दिव्य ज्ञान प्रथम परंपरेद्वारे राजर्षींना (राजे आणि ऋषींना) मिळाले. राजर्षी म्हणजे ते राजे जे आध्यात्मिक ज्ञानातही पारंगत होते. हे ज्ञान त्याने समजून घेतले आणि त्याचे पालन केले. पण कालांतराने ही परंपरा नाहीशी झाली आणि हा योग (ज्ञान) हळूहळू नामशेष होत गेला. कारण जसजसा काळ पुढे सरकत गेला तसतसे लोक या ज्ञानापासून दुरावत गेले आणि त्यामुळे परंपरेने एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीला दिले जाणारे हे पवित्र ज्ञान नष्ट झाले. श्रीकृष्ण इथे अर्जुनला सांगत आहेत की तो तोच प्राचीन योग पुन्हा प्रकट करणार आहे, जेणेकरून अर्जुन आणि येणाऱ्या पिढ्यांना त्याचा फायदा होईल. अर्जुनाचे वर्णन 'परंतप' असे केले जाते, याचा अर्थ 'शत्रूंचा पराभव करणारा', तो हे दैवी ज्ञान धारण करण्यास आणि पसरवण्यास सक्षम असल्याचे दर्शवितो. हा श्लोक शिकवतो की ज्ञानाची देवाणघेवाण ही एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे, जी कालांतराने जिवंत ठेवली पाहिजे, जेणेकरून ती जीवनाच्या सर्व पैलूंमध्ये मार्गदर्शन करू शकेल.