अध्याय 18 · श्लोक 60

स्पष्टीकरण

हे कुंतीपुत्र ! या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला समजावून सांगत आहेत की तुझी नैसर्गिक प्रवृत्ती आणि तुझ्या मागील जन्माच्या सवयी तुला ते काम करण्यास भाग पाडतील जे तुला आसक्तीमुळे करायचे नाही. ही तुमच्या स्वभावाशी जोडलेली कृतीची सवय आहे आणि तुम्ही कितीही प्रयत्न केले तरी तुमच्या आंतरिक शक्तींच्या आणि भूतकाळातील कृतींच्या प्रभावामुळे तुम्हाला ते काम करावेच लागेल. म्हणजेच जेव्हा एखाद्या व्यक्तीच्या स्वभावामुळे विशिष्ट प्रकारचे काम करण्याची सवय लागते, तेव्हा त्या व्यक्तीला शेवटी अनिच्छा असूनही तेच काम करण्यास भाग पाडले जाते. हा नैसर्गिक प्रवृत्तींचा प्रभाव आहे, जो एखाद्या व्यक्तीला असे वाटत नसले तरीही कृती करण्यास प्रवृत्त करतो. हा श्लोक कर्माची नैसर्गिकता आणि त्याची अपरिहार्यता दर्शवितो, ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीचा स्वभाव आणि भूतकाळातील कर्म त्याची वर्तमान स्थिती आणि कृती निर्धारित करतात.