अध्याय 18 · श्लोक 61

स्पष्टीकरण

हे अर्जुन! या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण स्पष्ट करतात की, संपूर्ण विश्वाचा परमात्मा जो परमात्मा आहे, तो सर्व प्राणिमात्रांच्या हृदयात वास करतो. तो कायमस्वरूपी प्रत्येक जीवामध्ये स्थित असतो आणि त्यांच्या आत्म्याचे निरीक्षण करतो. भगवंत आपल्या भ्रमातून सजीवांना त्यांच्या कर्मानुसार गोंधळात टाकतो. अशा प्रकारे, सर्व जीव यंत्राप्रमाणे भगवंताच्या मायेने चालतात. हे साधन हे त्यांच्या शरीराचे रूप आहे आणि त्यांचा कार्यविश्वातील प्रवासही या मायेनेच चालतो. म्हणजेच सर्व जीव आपापल्या कर्मानुसार आपल्या जीवनाच्या प्रवासात असतात आणि भगवंत आपल्या नकळत मायेद्वारे हा प्रवास नियंत्रित करतो. हा श्लोक हे देखील दर्शवितो की देवाशिवाय कोणताही प्राणी स्वतंत्र नाही आणि सर्व प्राण्यांच्या क्रिया, त्यांचे कार्य आणि विचार नियंत्रित करण्यात देवाची शक्ती आहे. अशाप्रकारे, हा श्लोक ईश्वराचे सर्वव्यापीत्व आणि त्याची असीम पूर्णता प्रकट करतो, जो प्रत्येक जीवाच्या हृदयात विराजमान आहे आणि त्यांना दिशा आणि मार्ग प्रदान करतो.