अध्याय 18 · श्लोक 16

स्पष्टीकरण

अध्याय 18, श्लोक 16 चा हा श्लोक आपल्याला शिकवतो की जो व्यक्ती केवळ आत्म्यालाच कर्म करणारा मानतो, त्याला खरोखर परिस्थिती समजत नाही. श्लोकाचा अर्थ पुढीलप्रमाणे आहे: जेव्हा एखादी व्यक्ती आपल्या अशुद्ध बुद्धीमुळे, जी सत्संग, शास्त्रांचे अध्ययन, आणि भक्तिमय कार्य आणि भगवंताची उपासना याद्वारे शुद्ध झाली नाही, तेव्हा तो केवळ आत्म्यालाच कर्ता मानतो. वास्तविकता योग्यरित्या पाहू शकत नाही. अशा व्यक्तीची बुद्धी कुंठित असते आणि त्याला वास्तवाचे ज्ञान नसते. या श्लोकाचा संदेश असा आहे की कर्म आणि त्याच्या परिणामांबद्दलची समज आणि वृत्ती योग्य असली पाहिजे. केवळ आत्म्यालाच कर्ता मानणे आणि कर्माची जबाबदारी आत्म्यावर टाकणे, यातून वास्तविक ज्ञानाचा अभाव दिसून येतो. हे समजून घेण्यासाठी माणसाने आपली बुद्धी शुद्ध करणे आवश्यक आहे, जे योग्य शास्त्र आणि साधनेने शक्य आहे.