अध्याय 18 · श्लोक 15

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने कर्माची पाच कारणे सांगितली आहेत. येथे आपण 'शरीर', 'वाणी' आणि 'मन' बद्दल बोलत आहोत, जे एखाद्या व्यक्तीच्या कृतींचे मुख्य साधन आहेत. मनुष्य जे काही कार्य करतो ते एकतर शास्त्रानुसार किंवा त्यांच्या विरुद्ध असते. श्लोकानुसार, एखाद्या व्यक्तीने केलेल्या कृतीची योग्यता किंवा अयोग्यता पाच कारणांमुळे समजू शकते. ही पाच कारणे आहेत: शरीर: कर्म करण्यासाठी शरीराचे योगदान आवश्यक आहे. शरीर आकार कर्माची क्रिया. भाषण: भाषणाद्वारे, एखादी व्यक्ती आपले विचार आणि भावना व्यक्त करते, ज्याचा त्याच्या कृतींवर प्रभाव पडतो. मन: मनाच्या इच्छा आणि संकल्प कृतीची दिशा ठरवतात. न्याय: याचा अर्थ असा होतो की कृती ही शास्त्र आणि धर्मानुसार असावी. विपरितम् : जर कृती शास्त्र आणि धर्माच्या विरुद्ध असेल तर ती अयोग्य आहे. अशा प्रकारे भगवान श्रीकृष्णांनी या श्लोकात स्पष्ट केले आहे की प्रत्येक कृती या पाच कारणांसाठी तपासली जाते. कृती योग्य आहे की नाही हे या कारणांवर अवलंबून असते आणि म्हणूनच एखाद्या व्यक्तीने त्याच्या कृतीबद्दल जागरूक असले पाहिजे.