अध्याय 15 · श्लोक 14
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः । प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १५-१४ ॥
अर्थ
मीच सर्व प्राण्यांच्या शरीरात राहणारा, प्राण व अपान यांनी संयुक्त वैश्वानर अग्निरूप होऊन चार प्रकारचे अन्न पचवितो. ॥ १५-१४ ॥
स्पष्टीकरण
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण त्यांच्या दिव्य स्वरूपाचे वर्णन करत आहेत. ते म्हणतात की तो स्वतः सर्व प्राणिमात्रांच्या शरीरात वैश्वानर अग्नीच्या रूपात विराजमान आहे. वैश्वानर अग्नि शरीरात पचनाचे कार्य करते. हे अग्नी प्राण आणि अपन वायु यांच्या संयोगाने कार्य करते, जे शरीरात अन्नाचे पचन करण्यास मदत करते. भगवान श्रीकृष्ण सांगतात की या अग्नीच्या साहाय्याने ते चार प्रकारचे अन्न पचवतात: भक्ष्य - भाकरीसारखे चर्वण करून खाल्लेले अन्न. अन्न - जे गिळले जाते, जसे की दूध. लेह्या - जे चाटले जाते, चटणीसारखे. चोश्या - जे चोळले जाते, वेळूसारखे. अशा प्रकारे, भगवान श्रीकृष्ण हे स्पष्ट करत आहेत की ते संपूर्ण पचन प्रक्रियेचा आधार आहेत आणि चार प्रकारचे अन्न पचवण्यास मदत करतात. हा श्लोक हे देखील दर्शवितो की परमेश्वराची उपस्थिती आणि क्रियाकलाप प्रत्येक जीवात व्याप्त आहेत आणि त्याच्याशिवाय कोणतीही पचन प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकत नाही.
Banaka ॲपमधील पाठ आणि स्पष्टीकरण.