ಅಧ್ಯಾಯ 15 · ಶ್ಲೋಕ 14

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ತಾನು ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದೊಳಗೆ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. "ನಾನು (`ಅಹಂ`) ವೈಶ್ವಾನರನಾಗಿ (ಜಠರಾಗ್ನಿಯಾಗಿ) (`ವೈಶ್ವಾನರಃ ಭೂತ್ವಾ`) ಪ್ರಾಣಿಗಳ (`ಪ್ರಾಣಿನಾಂ`) ದೇಹವನ್ನು (`ದೇಹಂ`) ಆಶ್ರಯಿಸಿ (`ಆಶ್ರಿತಃ`), ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ ವಾಯುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ (`ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನ-ಸಮಾಯುಕ್ತಃ`), ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾದ (ಭಕ್ಷ್ಯ, ಭೋಜ್ಯ, ಲೇಹ್ಯ, ಚೋಷ್ಯ - ಅಂದರೆ ಅಗಿದು ತಿನ್ನುವುದು, ನುಂಗುವುದು, ನೆಕ್ಕುವುದು, ಹೀರುವುದು) (`ಚತುರ್ವಿಧಂ`) ಅನ್ನವನ್ನು (`ಅನ್ನಂ`) ಜೀರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ (`ಪಚಾಮಿ`)." ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜಠರಾಗ್ನಿಯೂ ಸಹ ಭಗವಂತನ ಒಂದು ರೂಪ. ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ ವಾಯುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಭಗವಂತನೇ.