अध्याय 15 · श्लोक 11

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण योगी आणि साधक यांच्या वृत्तींची तुलना करतात. येथे दोन प्रकारच्या आकांक्षांचा उल्लेख केला आहे: योगींचा दृष्टीकोन: या श्लोकात असे म्हटले आहे की जे योग आणि साधनेमध्ये मग्न असतात ते आत्म्याला तत्वातून पाहतात आणि ते आपल्या हृदयात स्थित मानतात. ते आत्म्याचे शुद्ध स्वरूप ओळखतात, कारण त्यांच्या साधनेद्वारे त्यांनी त्यांची विवेकबुद्धी शुद्ध केली आहे आणि वास्तव जाणून घेण्याची क्षमता प्राप्त केली आहे. त्यांच्यासाठी आत्म्याचे दर्शन सोपे आणि स्पष्ट आहे. अज्ञानी लोकांचा दृष्टीकोन: याउलट, जे लोक साधनेसाठी प्रयत्नशील आहेत परंतु त्यांची विवेकबुद्धी शुद्ध नाही त्यांना आत्म्याचे दर्शन होत नाही. त्यांचे ज्ञान अपूर्ण आणि अशुद्ध आहे, म्हणून ते आत्म्याचे खरे स्वरूप ओळखण्यास असमर्थ आहेत. असे लोक केवळ बाह्य प्रयत्न करतात, परंतु त्यांची आंतरिक स्थिती बरोबर नसते, म्हणून ते आत्मा पाहू शकत नाहीत. भावार्थ: या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्णांनी हे स्पष्ट केले आहे की आत्म्याचे सत्य केवळ बाह्य क्रिया आणि प्रयत्नांनी अनुभवता येत नाही. यासाठी खोल शुद्धीकरण आणि विवेकाची शुद्धता आवश्यक आहे. योग आणि साधनेतील यशाचा आधार केवळ बाह्य प्रयत्नांवर अवलंबून नसून आत्म्याचे वास्तव जाणून घेण्याच्या आंतरिक क्षमतेवर अवलंबून आहे.