अध्याय 13 · श्लोक 31

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला समजावून सांगत आहेत की अनादी (अखंड) आणि निर्गुण (गुणांनी रहित) असणारा देव अविनाशी आहे. याचा अर्थ देवाला कोणत्याही प्रकारची उत्पत्ती, बदल किंवा विनाश नाही. भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की भगवंत जरी शरीरात वास करत असले तरी तो काहीही करत नाही आणि कशाचाही परिणाम होत नाही. येथे 'न करोति' म्हणजे देव कोणत्याही प्रकारच्या कार्यात सहभागी होत नाही, तर 'न लिप्यते' म्हणजे तो कोणत्याही अनुभवाने किंवा कृतीने प्रभावित होत नाही. अशा प्रकारे परमात्म्याचे स्वरूप असे आहे की तो शरीराच्या भौतिक कार्ये आणि गुणांच्या पलीकडे आहे. सर्वत्र उपस्थित असूनही तो या शारीरिक क्रियांपासून अलिप्त राहतो. हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे कारण हे स्पष्ट करते की खरा आत्मा आणि परमात्मा यांची ओळख भौतिकतेच्या पलीकडे आहे आणि ब्रह्मदेवाची सर्वोच्च स्थिती प्रतिबिंबित करते. या श्लोकाद्वारे श्रीकृष्ण हे देखील स्पष्ट करतात की जीवनाचे वास्तव समजून घेण्यासाठी आपण आपले मन आणि आत्मा ओळखले पाहिजे आणि केवळ भौतिक वस्तू आणि कृतींना वास्तव समजू नये.