अध्याय 13 · श्लोक 3

स्पष्टीकरण

श्लोक 3, अध्याय 13 मध्ये भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनला क्षेत्र (शरीर) आणि क्षेत्रज्ञ (आत्मा) यांचे ज्ञान देऊ लागले. या श्लोकात श्रीकृष्ण म्हणतात की ते अर्जुनाला क्षेत्र काय आहे, त्याचे स्वरूप काय आहे, त्याचे विकार (बदल) कसे आहेत आणि क्षेत्रज्ञ (आत्मा) कोण आहे आणि त्याचा प्रभाव काय आहे हे सांगणार आहेत आहे. येथे श्रीकृष्ण अर्जुनला समजावून सांगत आहेत की तो आता त्याला ज्ञानाचा तो भाग सांगणार आहे जो जीवनातील रहस्ये समजून घेण्यासाठी खूप महत्त्वाचा आहे. क्षेत्र (शरीर) आणि क्षेत्रज्ञ (आत्मा) यातील फरक जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे कारण जेव्हा हा फरक समजतो तेव्हाच मनुष्याला त्याचे खरे स्वरूप अनुभवता येते. या श्लोकाचा सार असा आहे की जगात जे काही घडते ते क्षेत्र (शरीर) आणि क्षेत्रज्ञ (आत्मा) यांच्या आकलनावर अवलंबून असते. क्षेत्राचे ज्ञान आपल्याला भौतिक जगाबद्दल आणि त्याच्या सर्व गुणांबद्दल सांगते, तर क्षेत्रज्ञान आपल्याला आत्म्याच्या शाश्वततेची आणि त्याच्या विशिष्टतेची जाणीव करून देते. श्रीकृष्ण हे ज्ञान अर्जुनला थोडक्यात देण्याचे वचन देतात जेणेकरून अर्जुन ते समजू शकेल आणि त्याचा आपल्या जीवनात योग्य वापर करू शकेल. अशा प्रकारे, या श्लोकाद्वारे श्रीकृष्ण अर्जुनला आत्मा आणि शरीराविषयी ज्ञान मिळविण्यासाठी प्रेरित करत आहेत, जेणेकरून त्याला जीवनाचा खरा अर्थ समजू शकेल.