अध्याय 13 · श्लोक 26

यावत्सञ्जायते किञ्चित्सत्त्वं स्थावरजङ्गमम्‌ । क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात्तद्विद्धि भरतर्षभ ॥ १३-२६ ॥

अर्थ

हे भरतर्षभा (अर्थात भरतवंशीयांमध्ये श्रेष्ठ अर्जुना), जेवढे म्हणून स्थावर-जंगम प्राणी उत्पन्न होतात, ते सर्व क्षेत्र व क्षेत्रज्ञ यांच्या संयोगानेच उत्पन्न होतात, असे तू जाण. ॥ १३-२६ ॥

स्पष्टीकरण

हे अर्जुन! जे काही स्थावर आणि जंगम सत्व आहे, म्हणजेच सजीवांची विविधता, ती क्षेत्र (पृथ्वी) आणि क्षेत्रप्य (आत्मा) यांच्या संयोगातून निर्माण होते. याचा अर्थ असा आहे की सर्व जीव आणि त्यांची विविध रूपे, मग ते स्थिर (जसे की झाडे आणि वनस्पती) असोत किंवा जंगम (जसे की मानव आणि प्राणी) असोत, हे सर्व क्षेत्र आणि क्षेत्रपज्ञ यांच्या मिलनातून निर्माण होतात. हा श्लोक निसर्ग आणि आत्मा यांच्यातील संबंध स्पष्ट करतो. 'क्षेत्र' म्हणजेच शरीर किंवा भौतिक जग आणि 'क्षेत्रज्ञान' म्हणजेच आत्मा किंवा चेतना यांचा संगम सर्व प्रकारचे जीवन आणि सार निर्माण करतो. टिप्पणी: हा श्लोक आपल्याला हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करतो की सजीवांची उत्पत्ती आणि त्यांची विविध रूपे ही एका सखोल आध्यात्मिक सत्याचे परिणाम आहेत, जिथे भौतिक घटक (क्षेत्र) आणि आध्यात्मिक घटक (क्षेत्रज्ञान) यांचे मिलन जीवनाचा आधार आहे. . हे जीवनाचे स्वरूप समजून घेण्यास उपयुक्त आहे आणि आपल्याला हे देखील सांगते की सर्व सजीवांचे अस्तित्व आणि स्वरूप या दोघांचे संयोजन आहे.

Banaka ॲपमधील पाठ आणि स्पष्टीकरण.