अध्याय 11 · श्लोक 41–42

स्पष्टीकरण

श्लोक 41: या श्लोकात अर्जुन त्याच्या मागील वाक्यांबद्दल खेद व्यक्त करतो. ते श्रीकृष्णांना सांगतात की त्यांनी नकळत, आणि नकळत, कृष्णाच्या महानतेचे अवमूल्यन केले. अर्जुनाने श्रीकृष्णांना 'हे कृष्ण', 'हे यादव' आणि 'हे सखा' अशा सामान्य संबोधनांनी संबोधले, जणू तो एक सामान्य मित्र आहे, तर त्याचा खरा महिमा अपार आहे. अर्जुन कबूल करतो की त्याने हे सर्व प्रमद (अज्ञान) आणि प्रेम (प्राणया) मुळे केले आणि अशा संबोधनाबद्दल खेद व्यक्त केला. येथे अर्जुनचे शब्द त्याच्या आत्म-टीका आणि श्रीकृष्णांबद्दलचा नितांत आदर दर्शवतात. श्लोक 42: या श्लोकात अर्जुनने आपली चूक निदर्शनास आणून दिली आहे की त्याने श्रीकृष्णाचा अपमान केला आहे, विशेषत: त्याच्या विहारात, अंथरुणात, आसनात आणि जेवणात. त्यांनी हेही मान्य केले की त्यांनी श्रीकृष्णाला एक सामान्य व्यक्ती म्हणून पाहिले आणि त्यांच्या वास्तवाकडे दुर्लक्ष केले. अर्जुनाने श्रीकृष्णाचा अपमान केल्याबद्दल खेद वाटतो असे सांगून अमरत्व आणि अमरत्व स्वीकारण्याचे संकेत दिले. येथे अर्जुनाची श्रीकृष्णाप्रती असलेली विनम्रता आणि नितांत भक्ती दिसून येते, तसेच त्याचे वास्तव समजून घेण्याचा त्याचा प्रयत्न दिसून येतो.