अध्याय 11 · श्लोक 24

स्पष्टीकरण

या श्लोकात, भगवान श्रीकृष्णाचे विशाल रूप पाहून अर्जुन अत्यंत विस्मय आणि भय अनुभवत आहे. येथे अर्जुन त्याच्या मनाची स्थिती व्यक्त करतो: नभस्प्रशम् दीपतमनेकवर्णम्: अर्जुन म्हणतो की परमेश्वराचे हे रूप आकाशापर्यंत पसरलेले आहे आणि त्याचे अद्भुत देवत्व अनेक रंगांनी चमकत आहे. हे विशाल रूप अत्यंत चमकदार आहे, जे तिची भव्यता आणि अलौकिकता प्रकट करते. व्यत्तानानम् दीपविशालनेत्रम्: परमेश्वराच्या या रूपाला असंख्य चेहरे आणि विशाल, तेजस्वी डोळे आहेत. हे डोळे इतके विशाल आणि तेजस्वी आहेत की त्यांना पाहून अर्जुन घाबरून जातो. हे डोळे देवाच्या सर्वज्ञता आणि सर्वव्यापीपणाचे प्रतिनिधित्व करतात. दृष्टी हि त्वा प्रव्यथितान्तरात्मा: अर्जुन म्हणतो की हे विशाल रूप पाहून त्याचा आत्मा आतून थरथरत आहे. त्याची सद्सद्विवेकबुद्धी अस्वस्थ आणि भीतीने भरलेली आहे. हा अनुभव अर्जुनचे मानसिक संतुलन ढासळतो. धृतिन न विंदमि शमन च विष्णो: अर्जुन श्रीकृष्णाला विष्णू नावाने संबोधतो आणि म्हणतो की त्याला ना धीर मिळत आहे आणि ना मन:शांती. भगवंताचे हे विशाल रूप पाहून अर्जुनला अशक्त आणि अशक्त वाटत आहे, त्याला शांती मिळावी म्हणून त्याला कोणताही आधार मिळत नाही. त्यामुळे भगवंताचे हे विशाल रूप पाहून अर्जुन भयभीत झाला आणि त्याचे मन व्याकुळ झाले. या श्लोकात अर्जुनाच्या मनाच्या स्थितीचे वर्णन केले आहे, जिथे तो भगवंताचा महिमा समजू शकत नाही आणि घाबरला आहे. हा श्लोक देवाची अमर्याद शक्ती आणि त्याच्यासमोर मनुष्याची नश्वरता दर्शवितो.