અધ્યાય 11 · શ્લોક 24
નભઃસ્પૃશં દીપ્તમનેકવર્ણં વ્યાત્તાનનં દીપ્તવિશાલનેત્રમ્ ।
દૃષ્ટ્વા હિ ત્વાં પ્રવ્યથિતાન્તરાત્મા ધૃતિં ન વિન્દામિ શમં ચ વિષ્ણો ॥૨૪॥
અર્થ
હે વિષ્ણુ ! આકાશને સ્પર્શ કરતા, પ્રજ્જવલિત અનેક વર્ણવાળા, ઉઘાડા મુખવાળા, વિશાળ તેજસ્વી આંખોવાળા આપને નિહાળી ને નિશ્વય થી મારો અંતરાત્મા વ્યાકુળ થઇ રહ્યો છે. આથી મારું મન ધીરજ ન ધરવા થી હું શાંતિ ને પામી શકતો નથી.(૨૪)
ભાષ્ય
અર્જુન પોતાની વ્યથા અને ભયનું કારણ વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. "હે વિષ્ણુ! (સર્વવ્યાપી ભગવાન) નિશ્ચિતપણે (`હિ`) આપને (`ત્વાં`) - કેવા? 'નભઃસ્પૃશમ્' (આકાશને અડકનારા, અત્યંત ઊંચા), 'દીપ્તમ્' (પ્રજ્વલિત, તેજસ્વી), 'અનેકવર્ણમ્' (અનેક રંગોવાળા), 'વ્યાત્તાનનમ્' (વિશાળ ફાડેલા મુખવાળા) અને 'દીપ્તવિશาลનેત્રમ્' (તેજસ્વી વિશાળ આંખોવાળા) - આવા રૂપમાં જોઈને (`દૃષ્ટ્વા`) મારો અંતરાત્મા (`પ્રવ્યથિતઃ અન્તરાત્મા`) અત્યંત વ્યાકુળ થઈ ગયો છે." આ ભય માત્ર બાહ્ય નથી, પણ તેના અંતરતમ સુધી પહોંચી ગયો છે. પરિણામે, "હું ધીરજ (`ધૃતિમ્`) ધારણ કરી શકતો નથી (`ન વિન્દામિ`) અને શાંતિ (`શમમ્ ચ`) પણ પામી શકતો નથી." ભગવાનનું આકાશ સુધી પહોંચતું વિરાટ કદ, ભડભડતું તેજ, ભયાનક રીતે ખુલ્લાં મુખો અને વિશાળ ચમકતી આંખો – આ બધું મળીને અર્જુનની હિંમત અને મનની શાંતિ હરી લે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.