ಅಧ್ಯಾಯ 8 · ಶ್ಲೋಕ 4

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. 4. ಅಧಿಭೂತ ಎಂದರೇನು? ಕ್ಷರವಾದ (ನಾಶ ಹೊಂದುವ) ಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳದ್ದು (`ಕ್ಷರಃ ಭಾವಃ`) 'ಅಧಿಭೂತ' (`ಅಧಿಭೂತಂ`). ಅಂದರೆ, ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಈ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತು. 5. ಅಧಿದೈವ ಎಂದರೇನು? ಪುರುಷನು (ಸೂರ್ಯ ಮಂಡಲಾಂತರ್ಗತ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಪುರುಷ, ಅಥವಾ ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳ ಸಮಷ್ಟಿ ಚೈತನ್ಯ) (`ಪುರುಷಃ ಚ`) 'ಅಧಿದೈವತ' (`ಅಧಿದೈವತಂ`). ಇವನೇ ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಕ. 6. ಅಧಿಯಜ್ಞ ಯಾರು ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ? ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅರ್ಜುನನೇ (`ದೇಹಭೃತಾಂ ವರ`)! ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ (`ಅತ್ರ ದೇಹೇ`) ನಾನೇ (`ಅಹಂ ಏವ`) 'ಅಧಿಯಜ್ಞ'ನು (`ಅಧಿಯಜ್ಞಃ`). ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಭೋಕ್ತಾರನೂ, ಫಲಪ್ರದಾತನೂ ಆಗಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ನಾನೇ, ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ಆರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾನೆ.