ಅಧ್ಯಾಯ 6 · ಶ್ಲೋಕ 26

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಚಂಚಲವಾದ (`ಚಂಚಲಂ`) ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರವಾದ (`ಅಸ್ಥಿರಂ`) ಮನಸ್ಸು (`ಮನಃ`) ಯಾವ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ (`ಯತಃ ಯತಃ`) ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದೋ (`ನಿಶ್ಚರತಿ`), ಆಯಾ ವಿಷಯಗಳಿಂದ (`ತತಃ ತತಃ`) ಇದನ್ನು (ಮನಸ್ಸನ್ನು) (`ಏತತ್`) ನಿಗ್ರಹಿಸಿ (`ನಿಯಮ್ಯ`) ಆತ್ಮನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ (`ಆತ್ಮನಿ ಏವ ವಶಂ`) ತರಬೇಕು (`ನಯೇತ್`). ಮನಸ್ಸು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಚಂಚಲ. ಅದು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಜಾರಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಅದನ್ನು ಬೈಯದೆ, ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳ್ಳದೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಆತ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆದು ತರಬೇಕು. ಇದೇ ಅಭ್ಯಾಸ.