ಅಧ್ಯಾಯ 6 · ಶ್ಲೋಕ 13

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ದೇಹ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು (`ಕಾಯ-ಶಿರಃ-ಗ್ರೀವಂ`) ಸಮವಾಗಿ (ನೇರವಾಗಿ) (`ಸಮಂ`) ಮತ್ತು ಅಚಲವಾಗಿ (`ಅಚಲಂ`) ಧರಿಸಿ (`ಧಾರಯನ್`), ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತು (`ಸ್ಥಿರಃ`), ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ (`ದಿಶಃ ಚ ಅನವಲೋಕಯನ್`), ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯನ್ನೇ (`ಸ್ವಂ ನಾಸಿಕಾಗ್ರಂ`) ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ (`ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ`)... (ಇಲ್ಲಿ 'ಮೂಗಿನ ತುದಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು' ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ತುದಿಯನ್ನೇ ನೋಡುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಧ ಮುಚ್ಚಿ ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗುವುದು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ದೇಹದ ಸ್ಥಿರತೆಯು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ.