ಅಧ್ಯಾಯ 4 · ಶ್ಲೋಕ 24

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕವು ಜ್ಞಾನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮಾಡುವ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಾಧನ (ಸ್ರುಕ್, ಸ್ರುವ ಇತ್ಯಾದಿ) (`ಅರ್ಪಣಂ`) ಬ್ರಹ್ಮವೇ. ಅರ್ಪಿಸುವ ವಸ್ತು (ಹವಿಸ್ಸು) (`ಹವಿಃ`) ಬ್ರಹ್ಮವೇ. ಅರ್ಪಿಸುವ ಅಗ್ನಿ (`ಅಗ್ನೌ`) ಬ್ರಹ್ಮವೇ. ಅರ್ಪಿಸುವ ಕರ್ತನು (`ಬ್ರಹ್ಮಣಾ`) ಬ್ರಹ್ಮವೇ. ಮಾಡಿದ ಹೋಮಕ್ರಿಯೆ (`ಹುತಂ`) ಬ್ರಹ್ಮವೇ. ಹೀಗೆ ಕರ್ಮವನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವನಿಂದ (`ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮಸಮಾಧಿನಾ`) ಹೊಂದಲ್ಪಡುವ ಫಲವೂ (`ಗಂತವ್ಯಂ`) ಬ್ರಹ್ಮವೇ (`ಬ್ರಹ್ಮ ಏವ`). ಜ್ಞಾನಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ, ಕರ್ತ, ಕರಣ, ಫಲ ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲ.