ಅಧ್ಯಾಯ 4 · ಶ್ಲೋಕ 16

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವು ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದುದು ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಏನು ಕರ್ಮ (`ಕಿಂ ಕರ್ಮ`)? ಏನು ಅಕರ್ಮ (`ಕಿಂ ಅಕರ್ಮ`)? - ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (`ಇತಿ ಅತ್ರ`) ಪಂಡಿತರೂ ಸಹ (`ಕವಯಃ ಅಪಿ`) ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ (ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ) (`ಮೋಹಿತಾಃ`). ಆ ಕರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು (`ತತ್ ಕರ್ಮ`) ನಿನಗೆ (`ತೇ`) ಹೇಳುತ್ತೇನೆ (`ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ`). ಅದನ್ನು (`ಯತ್`) ತಿಳಿದುಕೊಂಡು (`ಜ್ಞಾತ್ವಾ`) ನೀನು ಅಶುಭದಿಂದ (ಸಂಸಾರ ಬಂಧನದಿಂದ) (`ಅಶುಭಾತ್`) ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ (`ಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ`)." ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕರ್ಮ-ಅಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ, ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶದ ದೃಷ್ಟಿ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಗಹನ ತತ್ವವನ್ನು ತಾನು ವಿವರಿಸುವುದಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.