ಅಧ್ಯಾಯ 2 · ಶ್ಲೋಕ 58
ಯದಾ ಸಂಹರತೇ ಚಾಯಂ ಕೂರ್ಮೋ„ಂಗಾನೀವ ಸರ್ವಶಃ |
ಇಂದ್ರಿಯಾಣೀಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಭ್ಯಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ||
ಅರ್ಥ
ಆಮೆಯು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿಪ್ಪಿನೊಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಯಾರು ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವನೋ ಅವನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ನಾಲ್ಕನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ. ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಆಮೆಯ ದೃಷ್ಟಾಂತದ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಯಾವಾಗ (`ಯದಾ`) ಈತನು (`ಅಯಂ ಚ`) ಆಮೆಯು (`ಕೂರ್ಮಃ`) ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು (`ಅಂಗಾನಿ ಇವ`) ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ (`ಸರ್ವಶಃ`) (ಚಿಪ್ಪಿನೊಳಗೆ) ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು (`ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ`) ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಿಂದ (`ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಭ್ಯಃ`) ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ (`ಸಂಹರತೇ`), ಆಗ ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯು (`ತಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞಾ`) ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ (`ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ`)." ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದು ಅಂತರ್ಮುಖನಾಗಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.
Banaka ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.