ಅಧ್ಯಾಯ 2 · ಶ್ಲೋಕ 56

ದುಃಖೇಷ್ವನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ ಸುಖೇಷು ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ |

ವೀತರಾಗಭಯಕ್ರೋಧಃ ಸ್ಥಿತಧೀರ್ಮುನಿರುಚ್ಯತೇ ||

ಅರ್ಥ

ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗದವನು, ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬದವನು, ಆಸೆ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಭಯವಿಲ್ಲದವನು ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಸಿನ ಮುನಿ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನು

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ಎರಡನೇ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮಚಿತ್ತತೆ. "ದುಃಖಗಳು ಬಂದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವೇಗಗೊಳ್ಳದವನು (`ದುಃಖೇಷು ಅನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ`), ಸುಖಗಳು ಬಂದಾಗ ಆಸೆಪಡದವನು (ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗದವನು) (`ಸುಖೇಷು ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ`), ಮತ್ತು ರಾಗ (ಆಸಕ್ತಿ), ಭಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು (`ವೀತ-ರಾಗ-ಭಯ-ಕ್ರೋಧಃ`) - ಅಂತಹ ಮುನಿಯು (`ಮುನಿಃ`) ಸ್ಥಿತಧೀಯೆಂದು (ಸ್ಥಿರ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನೆಂದು) (`ಸ್ಥಿತಧೀಃ`) ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ (`ಉಚ್ಯತೇ`)." ಅವನು ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Banaka ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.