अध्याय 2 · श्लोक 56

दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः । वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥ २-५६ ॥

अर्थ

दुःखदायक प्रसंगी ज्याच्या मनाला खेद वाटत नाही, सुखांच्या प्राप्तीविषयी ज्याला मुळीच इच्छा नाही, तसेच ज्याचे प्रीती, भय व क्रोध नाहीसे झाले आहेत, असा मुनी स्थिरबुद्धी म्हटला जातो. ॥ २-५६ ॥

स्पष्टीकरण

“दुखेश्वानुद्‌विघ्नमनः” – या भागाचा अर्थ असा आहे की जो मनुष्य दु:खातही विचलित होत नाही, त्याचे मन स्थिर आणि संतुलित राहते. जेव्हा त्याला अडचणी येतात तेव्हा तो शांत आणि धीर धरतो. "सुखेषु विगतस्पृह" - याचा अर्थ आनंदाच्या काळातही त्याला कोणत्याही प्रकारची तळमळ किंवा इच्छा नसते. अशा व्यक्तीची भक्ती आणि समाधान बाह्य परिस्थितीमुळे प्रभावित होत नाही. “वितरागभयक्रोध” – याचा अर्थ व्यक्ती आसक्ती, भय आणि क्रोधापासून मुक्त आहे. त्याच्या मनात कोणतीही वैयक्तिक इच्छा, भीती किंवा राग नाही. तो आत्म्याचे खरे ज्ञान आणि शिस्तीत जगतो, ज्यामुळे त्याच्या भावना पूर्णपणे शांत आणि नियंत्रित असतात. "स्थिरमुनिरुच्यते" - हा भाग सांगतो की अशा व्यक्तीला 'स्थिर' (स्थिर आणि ज्ञानी) म्हणून ओळखले जाते. तो 'मुनी' (ज्ञानी आणि ध्यान करणारा) म्हणून ओळखला जातो. सारांश: या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी अशा व्यक्तीची ओळख सांगितली आहे जी प्रत्येक परिस्थितीत स्थिर आणि स्थिर राहते. तो दु:ख आणि आनंद या दोन्ही ठिकाणी समरूप राहतो, आसक्ती, भय, क्रोध यापासून मुक्त असतो आणि असा माणूस खरा ऋषी आणि ज्ञानी मानला जातो. अशी अवस्था प्राप्त करण्यासाठी, व्यक्तीला आत्म्याचे खरे स्वरूप जाणून घेणे आणि समजून घेणे आवश्यक आहे.

Banaka ॲपमधील पाठ आणि स्पष्टीकरण.