અધ્યાય 2 · શ્લોક 56
दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः |
वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते || ५६ ||
અર્થ
દુઃખોની પ્રાપ્તિમાં જેનું મન ઉદ્વિગ્ન થતું નથી ('દુઃખેષુ અનુદ્વિગ્નમનાઃ'), સુખોની પ્રાપ્તિમાં જે સર્વથા નિઃસ્પૃહ છે ('સુખેષુ વિગતસ્પૃહઃ'), તથા જેના રાગ (આસક્તિ), ભય અને ક્રોધ ('રાગ-ભય-ક્રોધઃ') નષ્ટ થઈ ગયા છે ('વીત'), તેવો મુનિ ('મુનિઃ') સ્થિર બુદ્ધિવાળો ('સ્થિતધીઃ') કહેવાય છે.
ભાષ્ય
સ્થિતપ્રજ્ઞની ભાવનાત્મક સ્થિરતાનું વર્ણન છે. દુઃખ આવે તો તે વિચલિત થતો નથી, અને સુખ આવે તો તેમાં લલચાતો કે આસક્ત થતો નથી ('વિગતસ્પૃહઃ' – સ્પૃહા વિનાનો). તેના મનમાંથી ત્રણ મુખ્ય વિકારો – રાગ (આસક્તિ, attachment), ભય (fear) અને ક્રોધ (anger) – સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ ગયા હોય છે ('વીત'). આવો મનનશીલ સાધક ('મુનિ') જ સ્થિર બુદ્ધિવાળો ('સ્થિતધીઃ') કહેવાય છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.