ಅಧ್ಯಾಯ 18 · ಶ್ಲೋಕ 35
ಯಯಾ ಸ್ವಪ್ನಂ ಭಯಂ ಶೋಕಂ ವಿಷಾದಂ ಮದಮೇವ ಚ |
ನ ವಿಮುಂಚತಿ ದುರ್ಮೇಧಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ ||
ಅರ್ಥ
ಪಾರ್ಥ! ಯಾವುದರಿಂದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನು ಕನಸು ಕಾಣುವುದು, ಭಯ, ಶೋಕ, ವಿಷಾದ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ತೊರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ನಿರ್ಧಾರವು ತಾಮಸವಾದದ್ದು
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ತಾಮಸಿಕ ಧೃತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. "ಪಾರ್ಥ! ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ (`ಯಯಾ`) ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು (`ದುರ್ಮೇಧಾ`) ನಿದ್ರೆಯನ್ನು (`ಸ್ವಪ್ನಂ`), ಭಯವನ್ನು (`ಭಯಂ`), ಶೋಕವನ್ನು (`ಶೋಕಂ`), ವಿಷಾದವನ್ನು (ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು) (`ವಿಷಾದಂ`) ಮತ್ತು ಮದವನ್ನೂ (ಅಹಂಕಾರ, ಗರ್ವ) (`ಮದಂ ಏವ ಚ`) ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೋ (`ನ ವಿಮುಂಚತಿ`), ಆ ಧೃತಿಯು (`ಸಾ ಧೃತಿಃ`) ತಾಮಸವಾದದ್ದು (`ತಾಮಸೀ`)." ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ, ಅನಾವಶ್ಯಕ ಭಯ, ಯಾವಾಗಲೂ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಗರ್ವ – ಈ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮುಳುಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನೇ ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯೇ ತಾಮಸಿಕ ಧೃತಿ. ಇದು ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮಾರಕ.
Banaka ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.