ಅಧ್ಯಾಯ 18 · ಶ್ಲೋಕ 31
ಯಯಾ ಧರ್ಮಮಧರ್ಮಂ ಚ ಕಾರ್ಯಂ ಚಾಕಾರ್ಯಮೇವ ಚ |
ಅಯಥಾವತ್ಪ್ರಜಾನಾತಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ರಾಜಸೀ ||
ಅರ್ಥ
ಪಾರ್ಥ! ಯಾವುದರಿಂದ ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳು, ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು-ಮಾಡಬಾರದ್ದು ಇವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆ ಬುದ್ಧಿಯು ರಾಜಸವಾದದ್ದು
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ರಾಜಸಿಕ ಬುದ್ಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. "ಪಾರ್ಥ! ಯಾವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ (`ಯಯಾ`) ಧರ್ಮ (`ಧರ್ಮಂ`) ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ (`ಅಧರ್ಮಂ ಚ`), ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯ (ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು) (`ಕಾರ್ಯಂ ಚ`) ಮತ್ತು ಅಕಾರ್ಯವನ್ನೂ (ಮಾಡಬಾರದ್ದು) (`ಅಕಾರ್ಯಂ ಏವ ಚ`) ಸರಿಯಾಗಿ (ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ) (`ಅಯಥಾವತ್`) ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ (`ಪ್ರಜಾನಾತಿ`), ಆ ಬುದ್ಧಿಯು (`ಸಾ ಬುದ್ಧಿಃ`) ರಾಜಸವಾದದ್ದು (`ರಾಜಸೀ`)." ಈ ಬುದ್ಧಿಯು ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕರ್ತವ್ಯಾಕರ್ತವ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ, ಸಂಶಯ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾರದು.
Banaka ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.