ಅಧ್ಯಾಯ 18 · ಶ್ಲೋಕ 1

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅಂತಿಮ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ಮೋಕ್ಷಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗವು ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜುನನು ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಂನ್ಯಾಸ' ಮತ್ತು 'ತ್ಯಾಗ' ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸ, ಕರ್ಮಫಲತ್ಯಾಗ). ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ನಿಖರವಾದ ಅರ್ಥವೇನು, ಅವುಗಳ ತತ್ವವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಅರ್ಜುನನು ಆಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು, "ಮಹಾಬಾಹುವೇ! ಹೃಷೀಕೇಶನೇ (ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಡೆಯನೇ)! ಕೇಶಿಯನ್ನು ಕೊಂದವನೇ (ಕೇಶಿನಿಷೂದನ)! ಸಂನ್ಯಾಸದ (`ಸಂನ್ಯಾಸಸ್ಯ`) ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ (`ತ್ಯಾಗಸ್ಯ ಚ`) ತತ್ವವನ್ನು (ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು) (`ತತ್ತ್ವಂ`) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ (`ಪೃಥಕ್`) ತಿಳಿಯಲು (`ವೇದಿತುಂ`) ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ (`ಇಚ್ಛಾಮಿ`)." ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಗೀತೆಯ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಸಾರಭೂತವಾದ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.