ಅಧ್ಯಾಯ 15 · ಶ್ಲೋಕ 18

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ತಾನೇ ಆ 'ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ' ಅಥವಾ 'ಪುರುಷೋತ್ತಮ' ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ (`ಯಸ್ಮಾತ್`) ನಾನು (`ಅಹಂ`) ಕ್ಷರ ತತ್ವವನ್ನು (ನಾಶಹೊಂದುವ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು) (`ಕ್ಷರಂ`) ಮೀರಿದ್ದೇನೆಯೋ (`ಅತೀತಃ`) ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ತತ್ವಕ್ಕಿಂತಲೂ (ಜೀವಾತ್ಮ/ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತಲೂ) (`ಅಕ್ಷರಾತ್ ಅಪಿ ಚ`) ಉತ್ತಮನು (ಶ್ರೇಷ್ಠನು) (`ಉತ್ತಮಃ`), ಆ ಕಾರಣದಿಂದ (`ಅತಃ`) ನಾನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ (`ಲೋಕೇ`) ಮತ್ತು ವೇದದಲ್ಲಿ (`ವೇದೇ ಚ`) 'ಪುರುಷೋತ್ತಮ' (`ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ`) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ (`ಪ್ರಥಿತಃ ಅಸ್ಮಿ`)." ಕೃಷ್ಣನು ಬದ್ಧ ಜೀವರು (ಕ್ಷರ) ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಜೀವರು ಅಥವಾ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ (ಅಕ್ಷರ) ಇವರಿಬ್ಬರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಪರಮ ಸತ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ 'ಪುರುಷೋತ್ತಮ' (ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ, ಅಂದರೆ ಪರಮಾತ್ಮ) ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 'ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಯೋಗ' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಶ್ಲೋಕವೇ ಆಧಾರ.