ಅಧ್ಯಾಯ 14 · ಶ್ಲೋಕ 12
ಲೋಭಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿರಾರಂಭಃ ಕರ್ಮಣಾಮಶಮಃ ಸ್ಪೃಹಾ |
ರಜಸ್ಯೇತಾನಿ ಜಾಯಂತೆ ವಿವೃದ್ಧೇ ಭರತರ್ಷಭ ||
ಅರ್ಥ
ಭರತವಂಶ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ದುರಾಸೆ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು, ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದ ಬಯಕೆಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಜೋಗುಣವು ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ರಜೋಗುಣವು ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ ಕಾಣುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು? "ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ರಜೋಗುಣವು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ (`ರಜಸಿ ವಿವೃದ್ಧೇ`) ಲೋಭ (ದುರಾಸೆ) (`ಲೋಭಃ`), ಪ್ರವೃತ್ತಿ (ತೀವ್ರವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆ) (`ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ`), ಕರ್ಮಗಳ ಆರಂಭ (ಹೊಸ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದು) (`ಆರಂಭಃ ಕರ್ಮಣಾಂ`), ಅಶಮ (ಅಶಾಂತಿ, ಚಂಚಲತೆ) (`ಅಶಮಃ`), ಸ್ಪೃಹಾ (ಬಯಕೆ, ಹಂಬಲ) (`ಸ್ಪೃಹಾ`) - ಇವು (`ಏತಾನಿ`) ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ (`ಜಾಯಂತೇ`)." ತೀವ್ರವಾದ ಆಸೆ, ನಿರಂತರ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳ ಹುಚ್ಚು, ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶಾಂತಿ, ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಯಕೆಗಳು - ಇವು ರಜೋಗುಣದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
Banaka ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಠ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.