ಅಧ್ಯಾಯ 14 · ಶ್ಲೋಕ 11

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಯಾವ ಗುಣವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಕೃಷ್ಣನು ಮೊದಲು ಸತ್ವಗುಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ಯಾವಾಗ (`ಯದಾ`) ಈ ದೇಹದ (`ಅಸ್ಮಿನ್ ದೇಹೇ`) ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ - ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) (`ಸರ್ವದ್ವಾರೇಷು`) ಪ್ರಕಾಶವು (ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಬೆಳಕು) (`ಪ್ರಕಾಶಃ`) ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು (`ಜ್ಞಾನಂ`) ಉಂಟಾಗುವುದೋ (`ಉಪಜಾಯತೇ`), ಆಗ (`ತದಾ`) ಸತ್ವಗುಣವು (`ಸತ್ತ್ವಂ`) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ (`ವಿವೃದ್ಧಂ`) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು (`ವಿದ್ಯಾತ್ ಇತಿ ಉತ`)." ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನದ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಅದು ಸತ್ವಗುಣದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ.