ಅಧ್ಯಾಯ 10 · ಶ್ಲೋಕ 4

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿವಿಧ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ (ಶ್ಲೋಕ 4-5). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು: `ಬುದ್ಧಿ` (ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ, ವಿವೇಚನಾ ಶಕ್ತಿ), `ಜ್ಞಾನ` (ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅನಾತ್ಮಗಳ ಅರಿವು), `ಅಸಂಮೋಹ` (ಭ್ರಮೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದಿರುವುದು), `ಕ್ಷಮಾ` (ಸಹನೆ, ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಮನ್ನಿಸುವುದು), `ಸತ್ಯಂ` (ನಿಜವಾದ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಡತೆ), `ದಮ` (ಬಾಹ್ಯ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಯಮ), `ಶಮ` (ಅಂತಃಕರಣದ, ಅಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿ), `ಸುಖಂ` (ಆಹ್ಲಾದಕರ ಅನುಭವ), `ದುಃಖಂ` (ನೋವಿನ ಅನುಭವ), `ಭವ` (ಹುಟ್ಟು, ಅಸ್ತಿತ್ವ), `ಅಭಾವ` (ಸಾವು, ನಾಶ), `ಭಯಂ` (ಅಂಜಿಕೆ), ಮತ್ತು `ಅಭಯಂ` (ಭಯರಾಹಿತ್ಯ, ಧೈರ್ಯ). ಈ ದ್ವಂದ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರವರ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಭಗವಂತನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.