ಅಧ್ಯಾಯ 1 · ಶ್ಲೋಕ 40

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧದ ದೂರಗಾಮಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. "ಕುಲದ ನಾಶವಾದಾಗ (`ಕುಲಕ್ಷಯೇ`), ಸನಾತನವಾದ ಕುಲಧರ್ಮಗಳು (`ಕುಲಧರ್ಮಾಃ ಸನಾತನಾಃ`) ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ (`ಪ್ರಣಶ್ಯಂತಿ`). ಧರ್ಮವು ನಾಶವಾದಾಗ (`ಧರ್ಮೇ ನಷ್ಟೇ`), ಇಡೀ ಕುಲವನ್ನು (`ಕುಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ`) ಅಧರ್ಮವು (`ಅಧರ್ಮಃ`) ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (`ಅಭಿಭವತಿ`)." ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾಪ-ಪುಣ್ಯಗಳ ಆಚೆಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ಯುದ್ಧವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾದ ಕುಲಧರ್ಮಗಳ ನಾಶಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಲಧರ್ಮಗಳ ನಾಶವು ಅಧರ್ಮದ ವ್ಯಾಪಕ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.