અધ્યાય 1 · શ્લોક 40
ધર્મે નષ્ટે કુલં કૃત્સ્નમધર્મોઽભિભવત્યુત || ||૪૦||
અધર્માભિભવાત્કૃષ્ણ પ્રદુષ્યન્તિ કુલસ્ત્રિયઃ |
અર્થ
ધર્મ નષ્ટ થવાથી ('ધર્મે નષ્ટે') સંપૂર્ણ કુળને ('કુલં કૃત્સ્નમ્') અધર્મ દબાવી દે છે ('અધર્મઃ અભિભવતિ'). હે કૃષ્ણ! અધર્મ વધી જવાથી ('અધર્મ-અભિભવાત્') કુળની સ્ત્રીઓ દૂષિત (ભ્રષ્ટ) થાય છે ('પ્રદુષ્યન્તિ કુલસ્ત્રિયઃ').
ભાષ્ય
અર્જુન તર્કને આગળ વધારે છે. જ્યારે કુળધર્મ નષ્ટ થાય છે, ત્યારે તેના સ્થાને અધર્મ વ્યાપી જાય છે, જે સમગ્ર કુળને પોતાની પકડમાં લઈ લે છે. અધર્મના પ્રભાવ હેઠળ, સમાજમાં નૈતિક મૂલ્યોનું પતન થાય છે. તે ખાસ કરીને કુળની સ્ત્રીઓ પર થતી અસર તરફ ધ્યાન દોરે છે. તે કહે છે કે જ્યારે સમાજમાં અધર્મ ફેલાય છે, ત્યારે કુળની સ્ત્રીઓની પવિત્રતા અને સદાચાર જોખમમાં મુકાય છે, અને તેઓ ભ્રષ્ટ થવાની સંભાવના વધી જાય છે ('પ્રદુષ્યન્તિ કુલસ્ત્રિયઃ'). આ તે સમયની સામાજિક માન્યતાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જ્યાં સ્ત્રીઓને કુળની મર્યાદા અને સંસ્કારોની રક્ષક માનવામાં આવતી હતી.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.