ಅಧ್ಯಾಯ 1 · ಶ್ಲೋಕ 19

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಪಾಂಡವರ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೊಳಗಿದ ಆ ಒಟ್ಟು ಶಂಖನಾದವು (`ಸ ಘೋಷಃ`) ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅದು ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ (`ನಭಶ್ಚ ಪೃಥಿವೀಂ ಚೈವ`) ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾ (`ವ್ಯನುನಾದಯನ್`) ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ (`ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ`) ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಸೀಳಿದಂತಾಯಿತು (`ಹೃದಯಾನಿ ವ್ಯದಾರಯತ್`). ಕೌರವರ ಘೋಷವು ಕೇವಲ ಗದ್ದಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪಾಂಡವರ ಘೋಷವು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದು ಕೌರವರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಅವರ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಸೋಲಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತಿತ್ತು.