ಅಧ್ಯಾಯ 1 · ಶ್ಲೋಕ 10

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಭೀಷ್ಮರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವು 'ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ'ವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಭೀಮನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರ (ಪಾಂಡವರ) ಸೈನ್ಯವು 'ಪರ್ಯಾಪ್ತ'ವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವು ಅಪಾರ, ಅಳೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು (`ಅಪರ್ಯಾಪ್ತಂ` - unlimited/immeasurable) ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಸೈನ್ಯವು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ (`ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ` - limited/measurable) ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, 'ಅಪರ್ಯಾಪ್ತಂ' ಎಂದರೆ 'ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ' (insufficient/inadequate) ಮತ್ತು 'ಪರ್ಯಾಪ್ತಂ' ಎಂದರೆ 'ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು' (sufficient/adequate). ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಭೀಷ್ಮರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಗುಪ್ತ ಭಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಪಾಂಡವರ ಸೈನ್ಯವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥವು ದುರ್ಯೋಧನನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.