અધ્યાય 7 · શ્લોક 6
એતદ્યોનીનિ ભૂતાનિ સર્વાણીત્યુપધારય ।
અહં કૃત્સ્નસ્ય જગતઃ પ્રભવઃ પ્રલયસ્તથા ॥૬॥
અર્થ
આ બંને પ્રકૃતિઓથી જ સર્વ ભૂતોની ઉત્પતિ થયેલી છે. એ પ્રકૃતિ દ્વારા હું સમગ્ર વિશ્વ ની ઉત્પતિ અને લય કરું છું.(૬)
ભાષ્ય
ભગવાન સ્પષ્ટ કરે છે કે સમગ્ર સૃષ્ટિ આ બે પ્રકૃતિઓ (પરા અને અપરા) ના સંયોગથી જ ઉત્પન્ન થાય છે. 'સર્વાણિ ભૂતાનિ એતદ્યોનીનિ ઇતિ ઉપધારય' – સર્વ ભૂતપ્રાણીઓ આ બે (પરા અને અપરા) પ્રકૃતિઓરૂપી યોનિમાંથી જ ઉત્પન્ન થયેલાં છે, એમ તું નિશ્ચયપૂર્વક સમજ. ક્ષેત્ર (અપરા પ્રકૃતિ) અને ક્ષેત્રજ્ઞ (પરા પ્રકૃતિ) ના સંયોગથી જ સર્વ ચરાચર જગતની ઉત્પત્તિ થાય છે. અને આ બંને પ્રકૃતિઓ મારામાંથી જ પ્રગટ થયેલી હોવાથી, 'અહં કૃત્સ્નસ્ય જગતઃ પ્રભવઃ તથા પ્રલયઃ' – હું જ આ સંપૂર્ણ જગતનો પ્રભવ (ઉત્પત્તિનું કારણ) અને તે જ પ્રમાણે પ્રલય (વિનાશનું કારણ) છું. ભગવાન જ સર્વના મૂળ કારણ છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.