અધ્યાય 5 · શ્લોક 19
ઇહૈવ તૈર્જિતઃ સર્ગો યેષાં સામ્યે સ્થિતં મનઃ ।
નિર્દોષં હિ સમં બ્રહ્મ તસ્માદ્બ્રહ્મણિ તે સ્થિતાઃ ॥૧૯॥
અર્થ
જેમનું મન સમત્વ(પરમાત્મા) માં રહ્યું છે તે સમદર્શી મનુષ્યે આ જન્મમાં જ સંસારને જીતી લીધો છે. કારણ કે બ્રહ્મ દોષથી રહિત અને સમાન હોવાથી એ મનુષ્ય બ્રહ્મમાં સ્થિત રહે છે.(૧૯)
ભાષ્ય
સમદૃષ્ટિનું ફળ જણાવે છે. 'યેષાં મનઃ સામ્યે સ્થિતમ્' – જેમનું મન સમત્વમાં (સર્વત્ર એક બ્રહ્મને જોવાની સ્થિતિમાં, રાગ-દ્વેષ રહિત અવસ્થામાં) સ્થિર થઈ ગયું છે, 'તૈઃ ઇહ એવ સર્ગઃ જિતઃ' – તેમના દ્વારા અહીં જ (આ જીવંત અવસ્થામાં જ) સર્ગ (સંસાર, જન્મ-મરણનું ચક્ર) જીતી લેવાયો છે. એટલે કે તેઓ જીવન્મુક્ત બની જાય છે. શા માટે? 'હિ' – કારણ કે, 'બ્રહ્મ નિર્દોષં સમં' – બ્રહ્મ સર્વથા નિર્દોષ (વિકાર રહિત) અને સમ (એકરસ, સર્વત્ર સમાન) છે. 'તસ્માત્ તે બ્રહ્મણિ સ્થિતાઃ' – તેથી તે (સમદૃષ્ટિવાળા પુરુષો) બ્રહ્મમાં જ સ્થિત છે, તેઓ બ્રહ્મસ્વરૂપ જ બની ગયા છે. જેમ બ્રહ્મ નિર્દોષ અને સમ છે, તેમ સમત્વમાં સ્થિત થયેલું મન પણ નિર્દોષ અને સમ બની જાય છે અને બ્રહ્મભાવને પામે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.