અધ્યાય 5 · શ્લોક 20
ન પ્રહૃષ્યેત્પ્રિયં પ્રાપ્ય નોદ્વિજેત્પ્રાપ્ય ચાપ્રિયમ્ ।
સ્થિરબુદ્ધિરસંમૂઢો બ્રહ્મવિદ્બ્રહ્મણિ સ્થિતઃ ॥૨૦॥
અર્થ
જેની બુદ્ધિ સ્થિર થયેલી છે,જેનું અજ્ઞાન નાશ પામ્યું છે અને જે બ્રહ્મમાં સ્થિર થયો છે એવો બ્રહ્મવેત્તા મનુષ્ય તે પ્રિય પદાર્થો મેળવીને હર્ષ પામતો નથી અને અપ્રિય પદાર્થો પામીને દુઃખી થતો નથી.(૨૦)
ભાષ્ય
બ્રહ્મમાં સ્થિત થયેલા બ્રહ્મવેત્તા (બ્રહ્મને જાણનાર) ના લક્ષણો વર્ણવે છે. 'બ્રહ્મવિદ્ બ્રહ્મણિ સ્થિતઃ' – બ્રહ્મને જાણનાર અને બ્રહ્મમાં સ્થિત થયેલો પુરુષ 'સ્થિરબુદ્ધિઃ' (જેની બુદ્ધિ બ્રહ્મમાં અચળ છે) અને 'અસંમૂઢઃ' (જે મોહરહિત છે) હોય છે. તેથી તે 'પ્રિયં પ્રાપ્ય ન પ્રહૃષ્યેત્' – પ્રિય (મનગમતી) વસ્તુ કે પરિસ્થિતિ પ્રાપ્ત થતાં અત્યંત હર્ષ પામતો નથી, અને 'અપ્રિયમ્ પ્રાપ્ય ચ ન ઉદ્વિજેત્' – અપ્રિય (અણગમતી) વસ્તુ કે પરિસ્થિતિ પ્રાપ્ત થતાં ઉદ્વેગ પામતો નથી, દુઃખી થતો નથી. તે સુખ-દુઃખ, હર્ષ-શોક જેવા દ્વંદ્વોથી પર થઈ જાય છે, કારણ કે તેની બુદ્ધિ પરમ સત્યમાં સ્થિર થયેલી હોય છે અને તે જાણે છે કે બાહ્ય સંયોગો અનિત્ય અને મિથ્યા છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.