अध्याय 3 · श्लोक 4

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णांनी सांगितले आहे की, कृतीशिवाय आणि कर्म करण्यापासून परावृत्त केल्याने कोणतीही व्यक्ती नि:स्वार्थी (नैष्कर्म) प्राप्त करू शकत नाही किंवा त्याग करून यश मिळवू शकत नाही. न कर्मनामनरामभन्नैष्कर्म्यम् पुरुषोष्णुते: या वाक्याचा अर्थ असा आहे की जो मनुष्य कर्म करणे टाळतो किंवा कर्म करण्यास प्रारंभ करत नाही, तो निष्काम किंवा नैष्कर्म साध्य करू शकत नाही. निस्वार्थीपणा म्हणजे कर्माच्या बंधनातून मुक्त होणे. कारवाई टाळणे हा उपाय नाही. न कै सन्यासनदेव सिद्धिम् समाधिगच्छति: याचा अर्थ केवळ संन्यासाने (कृतींपासून पूर्णपणे दूर राहून) कोणतीही सिद्धी किंवा आत्मसाक्षात्कार साधता येत नाही. भावार्थ: भगवान श्रीकृष्ण येथे स्पष्ट सांगत आहेत की कर्म टाळणे किंवा कर्म त्याग करणे हा यश मिळविण्याचा मार्ग नाही. जेव्हा एखाद्याच्या क्षमतेनुसार आणि योग्य वृत्तीने कृती केली जातात तेव्हा खरी सिद्धी प्राप्त होते. संन्यास हा केवळ कर्माचा त्याग करण्याचा मार्ग असू शकतो, परंतु तो ज्ञान आणि मोक्ष मिळवून देत नाही. योग्य मार्ग म्हणजे जिथे काम योग्य पद्धतीने केले जाते आणि कामाचे फळ भगवंताला अर्पण केले जाते. अशा प्रकारे, भगवान श्रीकृष्ण कर्मयोगाचे महत्त्व स्पष्ट करतात आणि स्पष्ट करतात की जीवनात यश निस्वार्थी कर्म केल्यानेच प्राप्त होते.