અધ્યાય 3 · શ્લોક 39

આવૃતં જ્ઞાનમેતેન જ્ઞાનિનો નિત્યવૈરિણા |

કામરૂપેણ કૌન્તેય દુષ્પૂરેણાનલેન ચ || ૩૯ ||

અર્થ

હે કૌંતેય (અર્જુન)! કદી પણ પૂર્ણ ન કરી શકાય તેવી (અતૃપ્ત) કામનારૂપી અગ્નિ વડે, જે જ્ઞાનીઓનો પણ નિત્ય શત્રુ છે, તેના વડે (મનુષ્યનું) જ્ઞાન ઢંકાયેલું રહે છે.

ભાષ્ય

ભગવાન કામના ભયંકર સ્વરૂપનું વધુ વર્ણન કરે છે. આ કામરૂપી શત્રુ 'દુષ્પૂર' છે, એટલે કે તેને ક્યારેય સંતોષી શકાતો નથી. તે 'અનલ' એટલે કે અગ્નિ સમાન છે, જેમ અગ્નિમાં ઘી હોમવાથી તે વધુ પ્રજ્વલિત થાય છે, તેમ ભોગો ભોગવવાથી કામના વધુ ને વધુ વધે છે, શાંત થતી નથી. આ કામ માત્ર અજ્ઞાનીઓનો જ નહીં, પણ જ્ઞાનીઓનો (જેઓ શાસ્ત્રો જાણે છે પણ જેમનો આત્મસંયમ દૃઢ નથી) પણ 'નિત્યવૈરી' એટલે કે કાયમી શત્રુ છે. સાવધાન ન રહે તો તે જ્ઞાનીને પણ ભ્રષ્ટ કરી શકે છે. આ કામ જ જીવના વિવેક અને જ્ઞાનને ઢાંકી દે છે.

Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.