અધ્યાય 3 · શ્લોક 38

ભાષ્ય

કામ કઈ રીતે જ્ઞાનને ઢાંકી દે છે, તે ભગવાન ત્રણ ઉદાહરણો દ્વારા સમજાવે છે. જેમ ધુમાડો અગ્નિના પ્રકાશને ઢાંકી દે છે, તેમ શરૂઆતના તબક્કામાં કામ જ્ઞાનને થોડું આવરી લે છે (સત્વગુણ પ્રધાન સ્થિતિ). જેમ અરીસા પર જામેલો મેલ પ્રતિબિંબને ઝાંખું કરી દે છે, તેમ વચગાળાની સ્થિતિમાં કામ જ્ઞાનને વધુ સ્પષ્ટ રીતે ઢાંકે છે (રજોગુણ પ્રધાન સ્થિતિ). અને જેમ ગર્ભ સંપૂર્ણપણે ઓરથી ઢંકાયેલો હોય છે, તેને બહારનું કંઈ દેખાતું નથી, તેમ અંતિમ સ્થિતિમાં કામ જ્ઞાનને સંપૂર્ણપણે આવરી લે છે, જેથી મનુષ્ય સત્યને બિલકુલ જોઈ શકતો નથી (તમોગુણ પ્રધાન સ્થિતિ). આમ, કામરૂપી શત્રુ જીવના વિવેક અને જ્ઞાન પર પડદો પાડી દે છે, જેથી તે સાચા-ખોટાનો ભેદ પારખી શકતો નથી અને પાપ તરફ દોરાય છે.