અધ્યાય 3 · શ્લોક 37

ભાષ્ય

અર્જુનના પ્રશ્નનો ઉત્તર આપતાં ભગવાન પાપના મૂળ કારણને સ્પષ્ટ કરે છે. તે મૂળ કારણ છે 'કામ' એટલે કે ભોગોની તીવ્ર ઇચ્છા, વાસના. આ કામ રજોગુણ (પ્રવૃત્તિ, આવેશ, અશાંતિનો ગુણ) માંથી જન્મે છે. જ્યારે આ કામની પૂર્તિમાં કોઈ અડચણ આવે છે, ત્યારે તે જ કામ 'ક્રોધ'નું રૂપ ધારણ કરી લે છે. આ કામ 'મહાશનઃ' છે એટલે કે તેની ભૂખ કદી સંતોષાતી નથી, ગમે તેટલા ભોગ ભોગવો, તે વધુ ને વધુ માંગે છે. અને તે 'મહાપાપ્મા' છે, એટલે કે તે જ બધા પાપોનું મૂળ છે, તે મનુષ્ય પાસે પાપ કરાવે છે. તેથી, હે અર્જુન, તું આ કામને જ મનુષ્યનો સૌથી મોટો અને મૂળભૂત શત્રુ સમજ.