अध्याय 3 · श्लोक 38

स्पष्टीकरण

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण कर्मयोगाचे महत्त्व सांगत आहेत आणि कर्मांचे परिणाम आणि त्यांचे छुपे स्वरूप स्पष्ट करत आहेत. या श्लोकात त्यांनी दोन उदाहरणे दिली आहेत: धूमेनाव्रिते वहनी: ज्याप्रमाणे अग्नी धुराने झाकलेला असतो आणि त्याचा प्रकाश लपलेला असतो, त्याचप्रमाणे कर्मयोगाच्या मार्गावर चालत असताना आपल्याला कर्मांची खरी अवस्था पाहण्यात अडचण येते. यथादर्शो मालेन सीए: ज्याप्रमाणे आरशावरील धूळ त्याची स्पष्टता अस्पष्ट करते, त्याचप्रमाणे आपली समज अज्ञानाने कलंकित असल्यास आपल्या कृतींचे परिणाम आपण योग्यरित्या समजू शकत नाही. यथोल्बेनावृतो गर्भस्थथ तेनेदमवृत्तम्: ज्याप्रमाणे गर्भ (मुल) अंधारात झाकलेले असते आणि त्याची स्थिती स्पष्ट नसते, त्याचप्रमाणे कर्माची समज देखील अज्ञानाच्या बुरख्याने झाकलेली असते जी आपल्याला कर्मयोगाचे खरे स्वरूप पाहण्यात अडथळा आणते. या श्लोकाद्वारे भगवान श्रीकृष्ण हे सांगू इच्छितात की काही वेळा बाह्य कारणांमुळे किंवा कृतींची वास्तविकता आणि त्यांचे परिणाम समजून घेण्यात अज्ञानामुळे गोंधळ निर्माण होऊ शकतो. ज्याप्रमाणे अग्नीच्या उष्णतेवर अस्पष्टता, आरशाची स्पष्टता आणि गर्भाची अस्पष्टता असते, त्याचप्रमाणे कर्माची वास्तविकता समजून घेण्यात आपल्याला कधीकधी अशाच समस्यांना तोंड द्यावे लागते. म्हणूनच कर्मयोगाचा मार्ग अवलंबून योग्य ज्ञान प्राप्त करण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.