અધ્યાય 2 · શ્લોક 55

ભાષ્ય

ભગવાન સ્થિતપ્રજ્ઞના લક્ષણોનું વર્ણન શરૂ કરે છે. પ્રથમ અને મુખ્ય લક્ષણ છે મનમાં ઉદ્ભવતી સર્વ કામનાઓનો સંપૂર્ણ ત્યાગ. તે બહારથી દમન નથી, પણ અંતરથી ઈચ્છાઓનું શમી જવું છે. બીજું લક્ષણ છે આત્મસંતોષ – તે સુખ કે સંતોષ માટે બાહ્ય વસ્તુઓ પર આધારિત નથી, પણ પોતાના આત્મામાં જ, આત્મા વડે જ પરમ સંતોષ અનુભવે છે ('આત્મનિ એવ આત્મના તુષ્ટઃ'). જ્યારે આ બે સ્થિતિ પ્રાપ્ત થાય, ત્યારે તે વ્યક્તિ 'સ્થિતપ્રજ્ઞ' કહેવાય છે.