અધ્યાય 2 · શ્લોક 50
बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते |
तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम् || ५० ||
અર્થ
(સમત્વ) બુદ્ધિથી યુક્ત ('બુદ્ધિયુક્તઃ') પુરુષ આ લોકમાં જ ('ઇહ') પુણ્ય અને પાપ ('ઉભે સુકૃતદુષ્કૃતે') બંનેનો ત્યાગ કરી દે છે (એટલે કે તેમના બંધનમાંથી મુક્ત થાય છે - 'જહાતિ'). તેથી ('તસ્માત્') તું (સમત્વરૂપ) યોગમાં લાગી જા ('યોગાય યુજ્યસ્વ'). કર્મોમાં કુશળતા ('કર્મસુ કૌશલમ્') એ જ યોગ છે ('યોગઃ').
ભાષ્ય
બુદ્ધિયોગ (સમત્વ બુદ્ધિથી કર્મ કરવું) નું પરિણામ શું છે? તે વ્યક્તિને પુણ્ય અને પાપ બંનેનાં બંધનોથી મુક્ત કરે છે. સામાન્ય રીતે પુણ્યને સારું અને પાપને ખરાબ ગણવામાં આવે છે, પણ બંધનના દૃષ્ટિકોણથી બંને (સોનાની અને લોઢાની સાંકળની જેમ) જન્મ-મરણના ચક્રમાં બાંધનારા છે. બુદ્ધિયોગી બંનેથી પર થઈ જાય છે. તેથી ભગવાન અર્જુનને આ યોગમાં જોડાવા કહે છે. અને યોગની એક સુંદર વ્યાખ્યા આપે છે: 'યોગઃ કર્મસુ કૌશલમ્' – કર્મો એવી કુશળતાથી કરવાં કે તે બંધનકર્તા ન બને, તે જ યોગ છે. આ કુશળતા એટલે નિષ્કામતા અને સમતા.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.