અધ્યાય 2 · શ્લોક 49
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय |
बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः || ४९ ||
અર્થ
હે ધનંજય! આ (સમત્વરૂપી) બુદ્ધિયોગથી ('બુદ્ધિયોગાત્') સકામ કર્મ ('અવરં કર્મ') અત્યંત નિમ્ન કક્ષાનું છે ('દૂરેણ હિ'). તેથી તું (સમત્વ) બુદ્ધિનો ('બુદ્ધૌ') આશ્રય લે ('શરણમ્ અન્વિચ્છ'). કારણ કે ફળની ઈચ્છા રાખનારાઓ ('ફલહેતવઃ') અત્યંત દીન ('કૃપણાઃ') છે.
ભાષ્ય
ભગવાન નિષ્કામ કર્મ (બુદ્ધિયોગ) અને સકામ કર્મ વચ્ચેનો ગુણાત્મક ભેદ સ્પષ્ટ કરે છે. ફળની આશા સાથે કરવામાં આવતું કર્મ ('અવરં કર્મ') એ સમત્વ બુદ્ધિથી કરવામાં આવતા નિષ્કામ કર્મ ('બુદ્ધિયોગ') ની સરખામણીમાં ઘણું જ ઉતરતી કક્ષાનું છે. તેથી, અર્જુને સકામ કર્મને બદલે સમત્વ બુદ્ધિનો જ આશ્રય લેવો જોઈએ. જેઓ માત્ર કર્મના ફળ માટે જ કર્મ કરે છે, તેઓ 'કૃપણ' એટલે કે દીન, દયનીય છે, કારણ કે તેઓ શાશ્વત આનંદને બદલે ક્ષણિક ફળો પાછળ દોડે છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.