અધ્યાય 2 · શ્લોક 48
योगस्थः कुरु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा धनञ्जय |
सिद्ध्यसिद्ध्योः समो भूत्वा समत्वं योग उच्यते || ४८ ||
અર્થ
હે ધનંજય! આસક્તિનો ત્યાગ કરીને ('સઙ્ગં ત્યક્ત્વા'), તથા સિદ્ધિ અને અસિદ્ધિમાં ('સિદ્ધિ-અસિદ્ધ્યોઃ') સમાન ભાવવાળો થઈને ('સમઃ ભૂત્વા'), યોગમાં સ્થિત રહીને ('યોગસ્થઃ') કર્મો કર ('કુરુ કર્માણિ'). આ સમત્વ ('સમત્વમ્') જ યોગ કહેવાય છે ('યોગઃ ઉચ્યતે').
ભાષ્ય
પાછલા શ્લોકમાં કહેલા સિદ્ધાંતને વ્યવહારમાં કેવી રીતે મૂકવો તે અહીં સમજાવ્યું છે. કર્મ કેવી રીતે કરવું? 'યોગસ્થ' થઈને, એટલે કે સમતામાં, પરમાત્મા સાથેના જોડાણમાં સ્થિત થઈને. શું ત્યાગવાનું છે? 'સંગ' એટલે કે કર્તાપણાનો ભાવ અને ફળની આસક્તિ. કેવો ભાવ રાખવાનો છે? સિદ્ધિ (સફળતા) અને અસિદ્ધિ (નિષ્ફળતા) માં 'સમ' એટલે કે સમાન, વિચલિત થયા વિનાનો. આ જે સમતાનો ભાવ છે – સફળતામાં હરખાવું નહીં, નિષ્ફળતામાં દુઃખી થવું નહીં – એ જ 'યોગ' છે. કર્મયોગ એટલે સમતાપૂર્વક કરેલું કર્મ.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.