અધ્યાય 2 · શ્લોક 2

ભાષ્ય

શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનના વર્તનને ઠપકો આપતાં ઉપદેશ શરૂ કરે છે. તેઓ અર્જુનના શોકને 'કશ્મલ' એટલે કે મનની મલિનતા, કાયરતા અથવા અજ્ઞાનજનિત મોહ કહે છે. આ પ્રકારનો મોહ યુદ્ધ જેવી 'વિષમ' પરિસ્થિતિમાં યોગ્ય નથી. તે ત્રણ કારણોસર અનુચિત છે: ૧) તે 'અનાર્યજુષ્ટ' છે, એટલે કે વીર અને શ્રેષ્ઠ પુરુષોના આચરણથી વિપરીત છે. ૨) તે 'અસ્વર્ગ્ય' છે, એટલે કે ક્ષત્રિય ધર્મનું પાલન ન કરવાથી સ્વર્ગની પ્રાપ્તિ થતી નથી. ૩) તે 'અકીર્તિકર' છે, એટલે કે યુદ્ધથી ભાગી જવાથી અપયશ મળે છે. ભગવાન અર્જુનને તેના ક્ષાત્રધર્મ અને કુળની પ્રતિષ્ઠાનું સ્મરણ કરાવવા માંગે છે.