અધ્યાય 2 · શ્લોક 15
यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ |
समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते || १५ ||
અર્થ
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ ('પુરુષર્ષભ')! સુખ અને દુઃખમાં સમ રહેનારા ('સમદુઃખસુખમ્') જે ધીર પુરુષને ('ધીરમ્') આ (ઇન્દ્રિય અને વિષયોના સંયોગો) વ્યથિત નથી કરતા ('ન વ્યથયન્તિ'), તે જ અમરત્વ (મોક્ષ) માટે યોગ્ય ('અમૃતત્વાય કલ્પતે') બને છે.
ભાષ્ય
આ શ્લોક 'તિતિક્ષા' (સહનશીલતા) નું ફળ દર્શાવે છે. જે ધીર (વિવેકી, સ્થિર) પુરુષ સુખ અને દુઃખની પરિસ્થિતિઓમાં વિચલિત થતો નથી, સમાન ભાવ રાખે છે ('સમદુઃખસુખમ્'), તેને જ ઇન્દ્રિયજન્ય અનુભવો હેરાન કરી શકતા નથી. આવો સમભાવ કેળવનાર વ્યક્તિ જ 'અમૃતત્વ' એટલે કે જન્મ-મરણના ચક્રમાંથી મુક્તિ (મોક્ષ) મેળવવાને પાત્ર બને છે. સુખ-દુઃખથી પર થવું એ મોક્ષમાર્ગનું અનિવાર્ય અંગ છે.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.