અધ્યાય 2 · શ્લોક 14
માત્રાસ્પર્શાસ્તુ કૌન્તેય શીતોષ્ણસુખદુઃખદાઃ |
આગમાપાયિનોઽનિત્યાસ્તાંસ્તિતિક્ષસ્વ ભારત || ૧૪ ||
અર્થ
હે કુંતીપુત્ર! ઇન્દ્રિયોના વિષયો સાથેના સંયોગો ('માત્રાસ્પર્શાઃ') જ ઠંડી-ગરમી ('શીત-ઉષ્ણ') અને સુખ-દુઃખ ('સુખ-દુઃખદાઃ') આપનારા છે. તે આવવા-જવાના સ્વભાવવાળા ('આગમ-અપાયિનઃ') અને અનિત્ય ('અનિત્યાઃ') છે. હે ભરતવંશી! તું તેમને સહન કર ('તાન્ તિતિક્ષસ્વ').
ભાષ્ય
ભગવાન હવે સુખ-દુઃખના અનુભવની પ્રકૃતિ સમજાવે છે. સુખ અને દુઃખ, ઠંડી અને ગરમી જેવા દ્વંદ્વો ઇન્દ્રિયો ('માત્રા' એટલે ઇન્દ્રિયો) અને તેમના વિષયોના સંપર્ક ('સ્પર્શ') થી જન્મે છે. આ અનુભવો શાશ્વત નથી, તેઓ આવે છે અને જાય છે ('આગમાપાયિનઃ') અને ક્ષણભંગુર ('અનિત્યાઃ') છે. તેથી, વિવેકી પુરુષે તેમનાથી વિચલિત થવું ન જોઈએ, પણ 'તિતિક્ષા' (સહનશીલતા) કેળવવી જોઈએ. તેમને સમભાવથી સહન કરવાનું શીખવું જોઈએ.
Banaka ઍપમાંથી પાઠ અને ભાષ્ય.