અધ્યાય 18 · શ્લોક 55

ભાષ્ય

પરા ભક્તિનું ફળ શું છે? `ભક્ત્યા` (તે પરા ભક્તિ દ્વારા) સાધક `મામ્ અભિજાનાતિ` (મને અભિન્નરૂપે, સાક્ષાત જાણે છે). કેવો જાણે છે? `યાવાન્ યઃ ચ અસ્મિ તત્ત્વતઃ` (હું જેવો છું અને જેટલો છું, એટલે કે મારા સર્વવ્યાપી, સર્વશક્તિમાન, સગુણ-નિર્ગુણ સ્વરૂપને યથાર્થ રીતે, તત્વથી જાણે છે). `તતઃ` (પછી) `મામ્ તત્ત્વતઃ જ્ઞાત્વા` (મને આ રીતે તત્વથી જાણીને) `તદનન્તરમ્ વિશતે` (તે પછી તરત જ મારા સ્વરૂપમાં પ્રવેશ કરે છે, મારી સાથે એકરૂપ થઈ જાય છે). પરા ભક્તિ એ માત્ર ભાવના નથી, પણ પરમાત્માનું યથાર્થ જ્ઞાન કરાવનાર અને અંતે તેમાં લીન કરનાર સાધન છે. ભક્તિ અને જ્ઞાન અંતે એક જ લક્ષ્ય તરફ દોરી જાય છે.